Nee, nieuw is deze route beslist niet. Als kind luisterden we al naar de verhalen van familieleden over een bezoek aan Aken dat bij gebrek aan openbaar vervoer werd afgesloten met een stevige nachtelijke wandeling naar huis. En aantrekkelijk was de Worm in vroeger dagen allerminst. Op de houten brug die in Rimburg na de oorlog over de Worm was gelegd, keken we niet beter wetend gefascineerd naar een zwarte stinkende zwartebrij van kolengruis met witte schuimkoppen. Je werd letterlijk door de ratten besnuffeld als je dichterbij kwam. Alleen de avontuurlijken onder ons durfden dit.

Zo'n vijftig jaar later is er veel veranderd. Met de ogen van een onbevangen toerist heb ik dezelfde tocht gemaakt als mijn familieleden toen. Hoewel, waarschijnlijk niet helemaal dezelfde. Waar zij door dorpen en gehuchten liepen, koos ik voor de nabijheid van de Worm. De afstand liep daardoor wat op, want de Worm mag zijn gang gaan. Sterk meanderend zoekt deze grensrivier zijn weg. Een prachtig landschap en een rijke natuur was mijn deel.

Grotere kaart weergeven

Elk uur vertrekt vanaf station Heerlen een trein van de Euregiobahn richting Aachen, Stolberg/Eschweiler. Na een tocht van goed een half uur door een landschap dat aan beide zijden van de Nederlands-Duitse grens getekend is door de kolenindustrie van weleer kom ik aan op Aachen Hbf.

Over de oude keizerstad Aachen is veel te vertellen. Het zou te ver voeren in deze routebeschrijving daar op in te gaan. Eigenlijk geldt dat voor de hele streek waar de route doorheen loopt. Laat ik me daarom beperken tot enkele links waar dat van pas komt. De geïnteresseerde lezer vindt een schat aan informatie door zelf een uurtje op internet rond te snuffelen.

Komend uit het station ga ik niet rechtstreeks naar het centrum, maar maak een kleine omweg om de stad via het  Marschiertor binnen te gaan. 

Niet alleen treed ik daarmee in de voetsporen van de Middeleeuwse bezoekers, het geeft me ook de gelegenheid als proviand voor onderweg bij Printenbäckerei Klein traditioneel gebakken Aachener Printen te kopen. Aan het eind van de straat is de Kaiserdom al te zien.

De voor me liggende tocht is nog lang, rond de 26 kilometer. Er blijft dus weinig tijd over om van de schitterende binnenstad te genieten. Een vluchtige blik op de münsterkerk,

even ruiken aan de kruiden van de middeleeuwse kruidentuin achter het stadhuis, een korte rondgang over de markt en dan door de Pontstrasse richting noorden het Wormdal tegemoet.

Niet alleen het oude centrum van Aachen is omgeven door ringwegen. Om uit de stad in de natuur te komen, moet hoe dan ook de hindernis van een autosnelweg genomen worden. Aan de noordkant is het de A4 die de stad hermetisch lijkt af te grendelen. Er is echter een doorgang voor wandelaars, fietsers en ruiters daar waar de Sonnenweg, een zijweg van de Soerserweg, tegen de A4 dood lijkt te lopen. Eenmaal onder de A4 door, kom ik in een andere wereld. Nog even de helling op en het dal van de Worm ligt voor me open. 

Het Wormdal of Wurmtal is goed gemarkeerd. Op regelmatige afstanden zijn knooppunten waar je je aan hand van een kaart kunt oriënteren. Voor wie gebruikmaakt van de tracklog die je elders op deze site kunt downloaden, is de oriëntatie ook geen probleem. De wandelaar die zich in het gebied begeeft met alleen de kaart van Google Maps, zal constateren dat onverharde wegen en paden niet op de kaart worden aangegeven. Hier moet je vertrouwen op de rode (tracklog) en paarse (route) lijn.

Aan het begin van de tocht door het Wormdal, bij de parkeerplaats Blauer Stein

kan ik het brede pad (paarse lijn op de routekaart) volgen of het smalle bospad (rode lijn) dwars door het Paulinenwäldchen volgen. Ik kies voor het laatste en na enkele minuten sta ik op een brug over de Worm met het volgende uitzicht.

Vanaf de helling van het Wormdal heb ik regelmatig een blik op de meanders van het riviertje.

Maar ook de hellingen zelf verdienen aandacht. Hier en daar komt het blote gesteente uit de ondergrond aan het oppervlak.

De tocht voert langs de Adams Mühle via de Alte Mühle (tegenwoordig ingericht als hotel/restaurant) richting Schloss Wilhelmstein in de buurtschap Bardenberg. Voorbij de Alte Mühle neem ik de weg naar het dorp. Het is een omweg (de rode lijn op de kaart volgen), dwars over de helling van het Wormdal leidt een bospad rechtstreeks naar het kasteel (paarse lijn volgen).

Deels over stijle hellingen gaat het richting Herzogenrath. Hier bevind ik me in wat Europa's oudste steenkolengebied heet te zijn. Op sommige plaatsen zijn de kolenafzettingen zelfs in de helling te zien.

Na het oversteken van de Worm loopt de route enige tijd parallel aan de spoorlijn richting Herzogenrath. Wie die 26 km toch wat lang vindt, kan hier het station opzoeken en de trein terug naar Heerlen nemen. De doorzetters kunnen in dit bezienswaardige historisch stadje wellicht een kleine rustpauze inlassen voordat zij aan de laatste etappe beginnen.

Daarna gaat het via de Eygelshovenerweg richting de Nederlandse grens. Even voorbij de kerk van Haanrade verlaat ik de bewoonde wereld om de Worm opnieuw op te zoeken.

Dit is de Worm die ik me van vroeger herinner. Sterk meanderend door de moerassige weilanden en bosjes. In de bochten is te zien hoe de kanten door het water worden bewerkt. In het water liggen bomen die door de afkalving van de oevers hun houvast hebben verloren. Net als vroeger is het oppassen geblazen om niet in de koeienvlaaien te trappen. Wat anders is, is de vorm. Maar het zijn ook niet meer de producten van het zwartbonte en roodbonte vee van de boeren uit het dorp, maar van de Galloway runderen, die je moet ontwijken. Na ruim een kilometer leidt de weg via een poort uit het beekdal.

De weg voert langs het spoor naar de helling van het Rimburgerwald. Aan de voet van het bos ligt  Schloss Rimburg. Niet ver van de plaats waar de Romeinen al de Worm overstaken, loop ik over de brug Rimburg in. Bij Café d'r Eck eindigt de tour...

Maar nog niet helemaal. Voordat ik de bus van Veolia richting Eygelshoven met aansluiting op de trein naar Heerlen neem, loop ik nog even door naar de volgende bushalte in de Broekhuizenstraat. Links en rechts van me herken ik de ene na de andere inmiddels prachtig gerenoveerde boerderij.